Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada no. 1 tubos nasıl içilir gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu hemen kaydetmek gerekir, çünkü hafıza çabucak kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak hatayı azaltır çünkü kalabalık ortamlarda hafif notalar kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü değildir; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek ve kriterleri baştan belirlemek en doğru yol sayılır. Kriter belli olunca her puro aynı cetvelle değerlendirilir böylece notlar birbirini tutarlı olur. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa dikkat güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz üstelik baştan davranıp sonuç çıkarmak kolay görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla hafif ama net gelir elbette bu düzen her üründe birebir geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira gerçek karakter genellikle burada saklıdır. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman yükselir ama tonlar koyulaşır ve genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür gerçekten bu yüzden sakin gitmek fayda getirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden sertçe notalar öne çıkabilir nitekim ısınmış tütün kendi karakterini ancak orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir not vermek daha adil sonuç verir. Evrelerin geçişi genellikle keskin değildir, bu yüzden kabaca üçe bölmek yeterlidir. Değişimleri fark etmek için çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı yükseltir hem de aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur hâle getirir mutlaka sabit aydınlatma ve sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. 1 hafif notayı, 5 de damakta baskın duran yoğun aromayı gösterir böylece dikkat bölünmez ve not kalitesi yükselir. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük basamaklarda kalır ve sonradan okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Puanı yazmadan önce birkaç nefes almak gerekir öte yandan ondalık puanlar yazmak gereksiz bir karmaşa yaratır. Skalayı her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan değerdir, çünkü ılımlı çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar gerçekten istisnai hâllerde verilmelidir. Böylece not defteri ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını ve yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu yüzden kül hattının düzgün ilerlemesini da izlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden keskin notalar çabuk öne çıkar gerçekten ince çubuklarda ısı artışı belirgin biçimde çabuktur. Tadımda petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz yanma temposu de aromayı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda duman daha yavaş akar ama aromalar sonradan belirir ve bu hız aromanın okunma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu dengesizse yorum bölümüne eklenmelidir. Serin duman aromayı daha okunur yapar fakat şiddetini düşürmez tersine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik çaplarda iki ürünü aynı günde tadarken ilk olarak inceyi sonra kalını seçmek iyi olur. Bu şekilde güçlü aroma hafif olanın tadını bastırmaz. Aradaki ara süresi en az otuz dakika olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki kanaldan gelir: dildeki his ve burun boşluğunun yakaladığı koku oysa ikisi birbirini tamamlar ama eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu fark başta küçük görünse de yorumları oldukça etkiler. Nefesi ağızdan verirken burundan yavaşça bırakmak retrohale denemesidir örneğin hafif bir nefes aromayı çok zengin gösterir. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını net gösterir üstelik burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler sağlam olmaz. Yirmi dakikalık ince puro gibi ince bir çubuk ise kuru notayı daha kısa bırakır sert bir nefes ise narin notaları siler. Yoğunluk damakta düşük ama burunda yüksek çıkabilir benzer biçimde ağır bir öğünden sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan kişiler için ilk adımda koku yoluyla algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak kısmı da detay göstermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız doyduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün aralarında tadım yapacaksanız bu önlem iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra ılık bir yudum su içmek yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir zira yorgun bir damak en belirgin notayı bile soluk gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları gölgeler ayrıca buzlu sıvılar damağı duyarsızlaştırır hem de tat hissini azaltır. Puritos serisi neye benzer gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha net anlaşılır o nedenle hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak kıyası bozmaz gerçekten tatlı içecekten sonra keskin tonlar olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Kahve ve su dışında çay da düşünülebilir; asıl mesele seçimin sade kalmasıdır. Ağız tazelendikten ardından iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan tadım çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde içim hızlı olduğundan aroma değişimi daha dar bir aralıkta kalır üstelik ilk izlenim bu boylarda hızla silinebilir. Bu yüzden başlangıç ve son çekişler arasındaki farkı yakalamak özen ister bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha dikkatli izlenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo nasıl içilir benzeri mini ölçü de kakao notasını hızla gösterip biter çünkü değişim dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek çubuktan daha güvenilir sonuç verir bu nedenle sakin ve dengeli nefes tercih edilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi belirler dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek yararlıdır. Ölçü küçüldükçe aroma katmanı azalır, ama güç algısı korunabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını büyük boy notlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bölüm açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir tadım aroma gücü konusunda güvenilir bir fikir sunmaz yani her deneme bir öncekinin üzerine inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ve zaman algıyı etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir not defteri tutmak işe yarar yoksa benzer notalar her seferinde baştan keşfedilir. 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir tonu aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı çubuğa dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da boşa emeğe yol açar. Saat, puro ismi ile not deftere girilmelidir nitekim en eski kayıtlar ileride okunduğunda şaşırtıcı sapmalar gösterir. Notlar birbirinden iki basamaktan çok sapma çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde öz ifadeler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre belirgin ahşap kokusu gibi bir not tatmin edici olur. İleride bakıldığında net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, içimin damaktaki dokusunu tarif eder; yoğunluk ise notaların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve notasını net verebilir örneğin sert bir içim sönük bir tatla birleşebilir. La cabaña aroma profili gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir tonunu güçlü tutar üstelik dolgun bir içim aromasız da olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek aroma verebilir tersi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk içinde aroma ayrımı aramak hassas bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ve düzenli not tutmayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada tütün çabuk yanar böylece keskin tonlar abartılır bu sebeple oda şartlarını da kayda eklemek yararlıdır. Çok nemli ortamda de çekiş tıkanır ve aroma bastırılır ısı ise tütünün ısınma hassasiyetini etkileyen ayrı bir etkendir. La prado nasıl içilir gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu nemi hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark daha doğru görülür tadım günü planlarken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları azaltır, parfüm ise koku duyusunu bozar oysa asıl etken çoğu zaman ortamdaki nem veya koku çıkar. Tadımı her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Havasız bir odada koku birikirse ikinci çubuğun aroması hatalı algılanabilir. Kapı açıklığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar fazla sertse yanış yapısı bozulur.